Τι μας δείχνουν οι μελέτες για τα αποτελέσματα της εφαρμογής της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης;
Στο σημείο αυτό χρειάζεται να σημειωθεί πως δεν θα αναφερθεί ολόκληρη η έκταση του ερωτηματολογίου αλλά ενδεικτικά κάποιες ερωτήσεις του. Η πλήρης έρευνα είναι διαθέσιμη εδώ.
Αποτελέσματα (N=4859)
1. Έχοντας υπόψη το σχολείο σας ή κάποιο άλλο σχολείο που γνωρίζετε, ποια δήλωση περιγράφει καλύτερα την εμπειρία των εκπαιδευτικών ως προς τη διδασκαλία μέσω διαδικτύου;
Για το 67% των ερωτηθέντων, αυτή ήταν η πρώτη τους εμπειρία διδασκαλίας μέσω διαδικτύου. Το 25% είχαν ορισμένη προηγούμενη εμπειρία και μόνο 6% είχαν εκτενή εμπειρία στη διδασκαλία μέσω διαδικτύου. Για το 3% των ερωτηθέντων, το σχολείο τους δεν έχει στραφεί στη μέσω διαδικτύου/εξ αποστάσεως μάθηση.
2. Ως εκπαιδευτικός, ή εκ μέρους κάποιου εκπαιδευτικού που γνωρίζετε, τι σας εξέπληξε ευχάριστα σχετικά με τη διαδικτυακή/εξ αποστάσεως μάθηση;
Η πιο ευχάριστη έκπληξη, όπως αναφέρθηκε από το 38% των ερωτηθέντων, ήταν η καινοτομία (δηλαδή, η ελευθερία πειραματισμού κατά τη διδακτική πράξη). Ακολουθούν η ευελιξία (33%), η ευρεία γκάμα ψηφιακών εργαλείων (31%), η δυνατότητα πρόσβασης σε ψηφιακές πλατφόρμες, υλικά και πόρους (27%) και η αυξημένη αυτονομία και εσωτερική παρακίνηση των μαθητών (23%).
Ένα μικρότερο ποσοστό της τάξης του 14% επέλεξε την ενεργό συμμετοχή και την ευχαρίστηση των μαθητών, ενώ μόνο 11% των ερωτηθέντων εξεπλάγησαν ευχάριστα από τη βελτίωση της σχέσης τους με τους μαθητές και ένα 10% από την ευκολία της εξ αποστάσεως/μέσω διαδικτύου μάθησης.
3. Κατά τη γνώμη σας, ποιες ήταν οι κυριότερες προκλήσεις που έπρεπε να υπερβούν οι εκπαιδευτικοί για τη μετάβαση σε διαδικτυακή/εξ αποστάσεως εκπαίδευση; Επιλέξτε μέχρι πέντε απαντήσεις.
Οι ερωτηθέντες κλήθηκαν να επιλέξουν πέντε δυσκολίες από έναν κατάλογο 17 προκλήσεων. Ποσοστό μικρότερο από 1% ανέφερε ότι δεν υπήρξαν δυσκολίες.
Η δυσκολία που αναφέρθηκε συχνότερα ήταν η πρόσβαση στην τεχνολογία (υπολογιστές, λογισμικό, σταθερή σύνδεση στο διαδίκτυο κ.λπ.), είτε από τους μαθητές (αναφέρθηκε από 49% των ερωτηθέντων) είτε από τους εκπαιδευτικούς (34%). Αυξημένο φόρτο εργασίας και μεγαλύτερο άγχος όσο εργάζονταν από το σπίτι ανέφεραν 43% των ερωτηθέντων (από τους οποίους το 18% δυσκολεύτηκε με τη διαχείριση και οργάνωση του χρόνου).
Η μεγαλύτερη δυσκολία σχετικά με τη στήριξη των μαθητών ήταν να παραμείνουν παρακινημένοι και να συγκρατηθεί το ενδιαφέρον τους (43% των ερωτηθέντων επέλεξαν αυτό), να εμπλακούν μαθητές από κοινωνικά μειονεκτούσες οικογένειες (36%), να διεγερθεί το ενδιαφέρον αποξενωμένων μαθητών (19%) και να στηριχτούν οι μαθητές με ειδικές ανάγκες ή αναπηρίες (18%).
Η ψηφιακή ικανότητα αναφέρθηκε ως πρόκληση τόσο για τους μαθητές (24%) όσο και τους εκπαιδευτικούς (24%). Η δυσκολία που αναφέρθηκε συχνότερα σε σχέση με το περιεχόμενο και την αξιολόγηση της μάθησης ήταν η μετατροπή των δραστηριοτήτων και του περιεχομένου σε διαδικτυακή/εξ αποστάσεως μάθηση (28%), ακολουθούμενη από τη δημιουργία περιεχομένου για διαδικτυακή και εξ αποστάσεως μάθηση (27%) και την αξιολόγηση της προόδου των μαθητών (25%).
Ζητήματα σε επίπεδο επικοινωνίας με τους μαθητές αναφέρθηκαν από το 19% των ερωτηθέντων και ζητήματα επικοινωνίας με τους γονείς και τους κηδεμόνες από 13%. Μόνο το 7% πιστεύουν ότι πρόβλημα συνιστά η ελάχιστη καθοδήγηση ή στήριξη εκ μέρους του σχολείου.
Συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής έρευνας
Αυτό που προξένησε ευχάριστη έκπληξη στους ερωτηθέντες ήταν κυρίως η καινοτομία, η ελευθερία πειραματισμού στη διδασκαλία, η ευελιξία και το ευρύ φάσμα ψηφιακών εργαλείων. Λιγότερη ήταν η ευχάριστη έκπληξη που βιώθηκε λόγω της αυξημένης ενεργούς συμμετοχής των μαθητών ή της βελτίωσης των σχέσεων, παρότι επίσης αναφέρθηκαν από κάποιους.
Σχεδόν όλοι οι ερωτηθέντες ανέφεραν δυσκολίες, από τις οποίες συχνότερη ήταν η πρόσβαση στην τεχνολογία, τόσο για τους μαθητές όσο και τους εκπαιδευτικούς, καθώς επίσης ο αυξημένος φόρτος εργασίας και το άγχος κατά την εργασία από το σπίτι. Διαπιστώθηκαν αρκετές δυσκολίες που σχετίζονται με την υποστήριξη των μαθητών, καθώς και την ψηφιακή τους ικανότητα – όπως και των εκπαιδευτικών.
Οι ερωτηθέντες πιστεύουν ότι θα τους βοηθούσε να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις η στήριξη με περισσότερους εκπαιδευτικούς πόρους, η παροχή σαφούς καθοδήγησης εκ μέρους του Υπουργείου Παιδείας, σύντομες σειρές μαθημάτων με θέμα τη διδασκαλία μέσω διαδικτύου και η παροχή ευκαιριών για να ανταλλάξουν και να συζητήσουν πόρους, ιδέες και δυσκολίες.
Τα ευρήματα προσφέρουν ορισμένες πρώιμες ενδείξεις, χρήσιμες για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικών και τους διευθυντές των σχολείων, ότι η εμπειρία της διαδικτυακής/εξ αποστάσεως διδασκαλίας και μάθησης, παρά τις δυσκολίες της, μπορεί να εξασφαλίσει μακροχρόνια θετικά αποτελέσματα, διανοίγοντας ενδιαφέρουσες δυνατότητες για καινοτομία και νέους τρόπους εργασίας, ιδιαίτερα όταν υποστηρίζεται από κατάλληλη και έγκαιρη επαγγελματική επιμόρφωση.
Προσοχή χρειάζεται κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, δεδομένου του γεγονότος ότι το δείγμα των ερωτηθέντων βασίζεται σε εθελούσια διαδικτυακή συμμετοχή και είναι σχετικά μικρό εν συγκρίσει με τον αριθμό των εκπαιδευτικών και των άλλων ενδιαφερόμενων μερών στην Ευρώπη. Παρότι περισσότερες από 40 χώρες εκπροσωπούνται στην παρούσα έρευνα, οι περισσότεροι συμμετέχοντες φέρεται να προέρχονται από τη Γαλλία (36% του συνόλου), τη Βουλγαρία (19%) και την Πορτογαλία (14%).
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου